برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
تفسیر حاکم جشمی «التهذیب فی التفسیر»
جلد 1
pdf.42.9M
جلد 2
pdf.30.9M
جلد 3
pdf.30.6M
جلد 4
pdf.28.3M
جلد 5
pdf.29.2M
جلد 6
pdf.27.5M
جلد 7
pdf.27.7M
جلد 8
pdf.32.6M
جلد 9
pdf
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
غریب القرآن
«غریب القرآن» یا «دانش واژگان دشوار فهم»
در لغت
✅ غریب: مشکل، بیگانه، شگفتانگیز و عجیب به نظر رسیدن.
در اصطلاح
✅ واژه شناسى و پیدا کردن لغات مشکل و غامض قرآن مجید.
✅ دانشی که به بررسی و معنایابی واژه های دیریاب، پیچیده، پنهان، ناشناخته و فراموش شده از آیات می پردازد.
✅ لغات و اصطلاحاتی است از قرآن که به مرور زمان فهم آنها دشوار گردیده و به تفسیر و توضیح احتیاج پیدا کرده است.
اولین نگاشته در این باره
نخستین کسانى که دست به تألیف کتب «غرائب القرآن» زدند، از دانشمندان شیعه بودند؛ ازجمله ایشان مى توان، أبان بن تغلب (141 ه.)، فرّاء (207 ه.) ابو عبیده (210) و ابو عثمان مازنى (248 ه.) را نام برد.
غریب القرآن زید بن على بن الحسین (علیهم السّلام) (مستشهد 122 ه. ق).
غریب القرآن ابن عباس
جایگاه آن غریب القرآن
1⃣ تبیین و توضیح و برداشتن ابهامات و پیچیدگی لغت فراموش شده و پنهان و هموار ساختن راه دشوار در فهم واژگان آیات و نزدیک شدن به مراد گوینده آنها.
2⃣ شناسایی معانی نوظهور از معانی کهن الفاظ به خصوص معانی به کار رفته در عصر نزول آیات که به دلیل تحول معنایی در ساختار لغات و زبان عرب با گذشت زمان به وجود آمده است.
3⃣ توجه دانشمندان مسلمان از گذشته دور تا به امروز و آفرینش آثاری برجسته که حکایت از اهمیت و نقش به سزای این دانش در فهم درست و درک صحیح از واژگان آیات د
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
لغات غیر عربی در قرآن
الفاظ غیر عربی در قرآن
✅ در اینکه قرآن حاوی اعلام (نام هاى خاصّ غیر عربى) است تردیدی نیست ولی در میان دانشمندان بر وجود الفاظ غیر عربی در قرآن اختلاف است .
♦️ لفظ غیر عربى در قرآن نیست؛ دلیل: فرموده خداى تعالى: (وَ لَوْ جَعَلْناهُ قُرْآناً أَعْجَمِیًّا لَقالُوا لَوْ لا فُصِّلَتْ آیاتُهُ ءَ أَعْجَمِیٌّ وَ عَرَبِیٌّ و اگر آن (قرآن) را عجمى قرار مى دادیم (کافران) مى گفتند چرا آیاتش روشن نیست أمتى عرب و کتابى عجمى).
قائلین: شافعى و ابن جریر و أبو عبیده و قاضى أبو بکر و ابن فارس .
♦️ لفظ غیر عربى در قرآن واقع شده است؛ دلیل: در فرموده خداى تعالى: (قُرْآناً عَرَبِیًّا) اگر در قرآن تعداد کمی الفاظ غیر عربی موجود باشد این تعداد قرآن را از عربى بودن بیرون نمى برد، چنانکه قصیده فارسى با یک لفظ عربى از فارسى بودن خارج نمى شود.
♦️ جمع دو قول بالا: برخی حروف در أصل عجمى هستند ولى در بین عربها هم واقع شده و آنها با زبان خود تعریب نموده و از ألفاظ عجم به ألفاظ خود آنها را تحویل داده اند، پس آن ألفاظ عربى شده اند، آنگاه قرآن نازل شد در حالى که این ألفاظ با کلام عرب مخلوط گردیده بود، پس هر کس بگوید: این ألفاظ عربى است راست گفته، و هر کس بگوید: آنها عجمى است نیز راست گفته است.
قائلین: سیوطی، جوالیقى و ابن الجوزى .
✳️ قول اخیر ارجح است.
اقسام کلمات عیر عربی در قرآن
✅ اعلا
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
لهجه های عربی در قرآن
آنچه از لهجه های عرب وارد قرآن شده است.
♦️ در این باره اخبار بسیاری نقل شده:
✅ از ابن عباس آمده است که گفت: «قرآن بر هفت لهجه نازل شد که پنج لهجه اش از تیره هاى عجز از هوازن است» که عبارتند از: سعد بن بکر و جشم بن بکرو نصر بن معاویه و ثقیف، اینها همه از هوازن مى باشند و به آنها (علیا هوازن) گفته مى شود.
✅ ابو حاتم سجستانى: «قرآن به لهجه: قریش و هذیل و تمیم و ازد و ربیعه و هوازن و سعد بن بکر نازل شد».
✅ برخی گفته اند: (قرآن) تنها به لهجه مضر نازل شد، به دلیل اینکه عمر گفته: «قرآن به لهجه مضر فرود آمد».
✅ به حکایت ابن عبد البر بعضى تمام لهجه ها را از مضر دانسته اند که هذیل و کنانه و قیس و ضبّه و تیم الرباب و اسد بن خزیمه و قریش باشند.
اما مثال هایی از این لهجات:
به لهجه کنانه
(السُّفَهاءُ): جاهلان.
(خاسِئِینَ): خوار شدگان.
(قَبِیلًا): آشکارا.
(بِمُعْجِزِینَ): پیشى گرفتگان.
(مُبْلِسُونَ): مأیوسان.
(دُحُوراً): باراندن.
(الْخَرَّاصُونَ): دروغگویان.
به لهجه هذیل
(وَ الرُّجْزَ): عذاب.
(شَرَوْا): فروختند. در حالیکه معمولا به معنای خریدن است.
(صَلْداً): پاکیزه اى.
(مِنْ فَوْرِهِمْ): از چهره آنها.
(فُرْقاناً): راه بیرون شدنى.
(حَرِّضِ): برانگیز.
(انْفِرُوا): جهاد کنید.
(السَّائِحُونَ): روزه داران.
(الْعَنَتَ): گناه.
(واجِفَةٌ): ترسناک.
(مَسْغَ
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
نحوه نگارش قرآن کریم
کتّاب وحی آیات قرآن رامطابق نزول و زیر نظر و اشراف رسول خدا صلی الله علیه و آله می نوشتند.
♦️ روال عادی و معمولی آن بود که با یک بسمله سوره شروع می شد و هنگامی که بسمله ی دیگر نازل می شد می فهمیدند که سوره ی قبلی خاتمه یافته هست و سوره جدیدی آغاز شده است.(ابن عباس)
گاه رسول خدا به اشارت جبرئیل امین مأموریت میافتند تابه کتّاب وحی اعلام شود که آیه ی نازل شده در جای دیگر قرار داده شود همچون آخرین آیه ی نازل شده بر حضرت که مطابق نظر مشهور آیه ی 281 سوره بقره که کتّاب وحی مأموریت یافتند زیر آیه ی ربا و دین جای دهند.(ابن عباس)
♦️ براساس آنچه گذشت نظم و چینش آیات در هرسوره توقیفی بوده است یعنی به اجتهاد صحابه نبوده بلکه به اشارت رسول خدا و رسول خدا هم به اشارت جبرئیل.
خلاص
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
مصاحف صحابه
مصحف:
✅ به معنای آنچه که در آن نوشته می شود.(لسان العرب)
✅ کتابٌ فی ما بین الفتین: مجموعه ای است که در میان دو جلد جمع شده باشد.(المفردات، راغب)
♦️ در این بخش به مصاحفی-از قرآن- که برخی از اصحاب چه در دوران رسالت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نوشتند و چه بعد از آن اشاره می شود.
مصحف ابن مسعود
براى ابن مسعود، تنها مصحف ایشان نامبرده شده و کتابى دیگر براى وى ذکر نشده است.
1⃣ این مصحف 111 سوره دارد.
2⃣ سوره هاى «فاتحه» و معوّذتین (فلق و ناس) را نداشت.
♦️ ایشان سوره فاتحه را جزء قرآن مى دانست؛ اما معتقد بود چون مسلمانان در نمازهاى یومیه همیشه آن را مى خوانند، حفظ خواهد شد؛ از این رو به ثبت آن نیازى نیست؛ ولى دو سوره معوّذتین را از تعویذات (دعا و حرز) پیامبر صلّى اللّه علیه و آل
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
مصحف علی ابن ابیطالب علیه السلام
مصحف علی ابن ابیطالب علیه السلام
✅ بنا بر قول ابن ندیم اولین مصحفی که پس از رحت رسول اکرم صلی الله علیه و آله گردآوری شد مصحف امیرالمومنین علی علیه السلام بود.
✅ حضرت پس از وفات رسول خدا سوگند یادکردند که ازخانه بیرون نروم مگر برای نمازجماعت تا آنگاه که جمع قرآن را به اتمام برسانم.
✅ به روایت یعقوبی حضرت بعد از آنکه کار مصحف را تمام کردند آنرا بار شتری نمودند و به مسجد آوردند و خطاب به مردم فرمودند بعد از ارتحال رسول اکرم تاکنون به جمع قرآن مشغول بوده ام و تمام آنچه به رسول خدا نازل شده است جمع آوری نموده ام، آیه ای نبوده است مگر آنکه رسول خدا بر من خوانده است و تفسیر و تأویل آنرا بر من آموخته است. مبادا فردا بگویید از آن غافل بوده ایم.
✅ اما پس از تحوی
برچسب: ابیطالب,
نویسنده: شیوا پورحسین
مصحف حضرت زهرا سلام الله علیها
مصحف حضرت فاطمه سلام الله علیها
♦️ روایات مرتبط با این بحث از جمله در کهنترین منابع حدیثی شیعه «بصائر الدرجات» و «کافی» آمده است. و در کافی بیشتریناند.
✅ اولین نگارش های مستقل در این موضوع:
♦️ اعیان الشیعه سید محسن امین عاملی
♦️ مأساة الزهراء سید جعفر مرتضی عاملی
♦️ حوار مع فضل اللَّه حول الزهراء علیها السلام آقا سیدهاشم هاشمی
♦️ حقیقة مصحف فاطمه عند الشیعه جناب آقای اکرم برکات
✅ منظور از مصحف
♦️ نگاشتههای قرار گرفته در میان دو «لتِ» جلد کتاب (: مابین الدفتین) را گویند. پس واژه مصحف تنها به قرآن کریم اطلاق نمی گردد.
✅ نگارنده مصحفِ فاطمه سلام الله علیها
♦️☑️ حضرت علی علیه السلام: وکان علی علیه السلام یکتب ذلک ...
♦️❎ ملائکه به گونهای مکتوب برای حضرت زهر
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
اسباب النزول
در لغت
♦️ اسباب: جمع سبب، چیزی است که براى رسیدن به چیز دیگر از آن استفاده برند.
معانى اسباب در قرآن:
✅ ریسمان (حج/22،15)
✅ درهاى آسمان یا نواحى آن (مؤمن/40، 36)
✅ راه و منزل (کهف/18، 92)
✅ علم (کهف/18،84)
✅ راههاى عروج به آسمان (اسبابالسماء)
✅ مودت و پیوند. (بقره/2، 166)
♦️ نزول: فرود آمدن درباره امورى مانند: آفرینش لباس، آهن، چهارپایان، بارشباران، فروفرستادن عذاب، نزول قرآن بر پیامبر و...
در اصطلاح
♦️ سبب نزول عبارت است از هر روىداد یا پرسشى در زمان پیامبر(صلى الله علیه وآله)که به اقتضاى آن آیه یا آیاتى از قرآن همزمان، یا در پى آن نازل شده است.
✅ اصطلاح «اسباب نزول» اصطلاحى مستحدث است که سابقه آن حدوداً به قرن چهارم و پنجم هجرى مىرسد و پس از واحدى بود که این اصطلاح
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین
چیستی و معنای آیه
در لغت:
✅ ا ی ی: به معنی آهنگ کسی یا چیزی را داشتن.
✅ ا و ی: به معنی به چیزی توجه کردن و حرکت به سوی جایگاه اعم از مادی و معنوی به نیت آرامش و استراحت. واژه مأوی به معنی پناهگاه از همین ریشه است.
♦️ به گفته علمای لغت معنی اصلی آیه در لغت، علامت و نشانه است و برخی همچون راغب اصفهانی علامت و نشانه واضح و آشکار را آیه نام گذاری کرده است.
واژه آیه در استعمال قرآن کریم و متون عربی:
1⃣ معجزه: وَ لَقَدْ آتَیْنا مُوسى تِسْعَ آیاتٍ بَیِّنات... (الاسراء 101)
2⃣ علامت، نشانه: وَ قالَ لَهُمْ نَبِیُّهُمْ إِنَّ آیَةَ مُلْکِهِ أَنْ یَأْتِیَکُمُ التَّابُوتُ فیهِ سَکینَةٌ مِنْ رَبِّکُم... (البقرة 248)
3⃣ عبرت: ... إِنَّ فی ذلِکَ لَآیَةً لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنینَ. (البقرة 248)
برچسب:
نویسنده: شیوا پورحسین